Logo of XuaNay
Hội khoa học lịch sử Việt Nam Tạp chí xưa và nay

Bản khắc về thời đại Hùng Vương trong khối tài liệu mộc bản triều Nguyễn

Thực hiện kế hoạch phát huy giá trị khối tài liệu Mộc bản triều Nguyễn – Di sản tư liệu thế giới, Cục Văn trư và Lưu trữ Nhà nước đã chỉ đạo Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV tiến hành nghiên cứu, lựa chọn và thiết kế một số tài liệu Mộc bản triều Nguyễn tiêu biểu để trao tặng cho các cơ quan, tổ chức, địa phương trên cả nước. Trong quá trình khảo sát, lựa chọn tài liệu, Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV đã tìm thấy tấm Mộc bản khắc về thời đại Hùng Vương. Tấm mộc bản này nằm trong bộ sách Đại Việt sử ký toàn thư, kỷ Hồng Bàng thị, quyển số 1, mặt khắc 3. Kích thước tấm mộc bản: 36,5 x 20cm; khổ khuôn in 29,5 x 19,5cm. Nội dung được khắc trên tấm mộc bản như sau:

Nguyên văn chữ Hán :

(雄 王) 貉 龍 君 之 子 也  (缺 諱), 都 峰 州 (今 白 鶴 縣 是 也)。雄 王 之 立 也,  建 國 號 文 郎 (其 國 東 浹 南 海, 西 抵 巴 蜀, 北 至 洞 庭 湖, 南 接 湖 孫 國 即 占 城 國,今 廣 南 是 也), 分 國 爲 十 五 部 曰 交 趾, 曰 朱 鳶, 曰 武 寧, 曰 福 祿, 曰 越 裳, 曰 寧 海, 曰 陽 泉, 曰 陸 海, 曰 武 定, 曰 懷 驩, 曰 九 真, 曰 平 交, 曰 新 興, 曰 九 德 ;以 臣 属 焉 其 曰 文 郎 王 所 都 也。 署 相 曰 貉 候 将 曰 貉 将 (貉 将 訛 属 雄 将) 。王 子 曰 官 郎, 王 女 曰 媚 娘, 有 司 曰 蒲 政, 世 世 以 父 傳 子 曰 父 道, 王 皆 號 雄 王。

Phiên âm:

“Lạc Long quân chi tử dã (khuyết húy), đô Phong Châu (kim Bạch Hạc huyện thị dã). Hùng Vương chi lập dã, kiến quốc hiệu là Văn Lang (kỳ quốc đông tiếp Nam Hải, tây để Ba Thục, Bắc chí Động Đình, nam tiếp Hồ Tôn quốc, tức Chiêm Thành quốc, kim Quảng Nam thị dã), phân quốc vi thập ngũ bộ viết Giao Chỉ, viết Chu Diên, viết Vũ Ninh, viết Phúc Lộc, viết Việt Thường, viết Ninh Hải, viết Dương Tuyền, viết Lục Hải, viết Vũ Định, viết Hoài Hoan, viết Cửu Chân, viết Bình Văn, viết Tân Hưng, viết Cửu Đức; dĩ thần thuộc yên, kỳ viết Văn Lang vương sở đô dã. Thử tương viết Lạc Hầu, tướng viết Lạc Tướng (Lạc Tướng ngoa thuộc Hùng Tướng). Vương tử viết Quan Lang, vương nữ viết Mỵ Nương, hữu ty viết Bồ Chính, thế thế dĩ phụ truyền tử viết phụ đạo, vương giai hiệu Hùng Vương”.

Dịch nghĩa :

“Hùng Vương là con Lạc Long Quân (không rõ tên húy), đóng đô ở Phong Châu (nay là huyện Bạch Hạc). Hùng Vương lên ngôi, đặt quốc hiệu là Văn Lang (nước này đông giáp biển Nam Hải, tây đến Ba Thục, bắc đến hồ Động Đình, nam giáp nước Hồ Tôn, tức nước Chiêm Thành, nay là Quảng Nam), chia  nước làm 15 bộ là: Giao Chỉ, Chu Diên, Vũ Ninh, Phúc Lộc, Việt Thường, Ninh Hải, Dương Tuyền, Lục Hải, Vũ Định, Hoài Hoan, Cửu Chân, Bình Văn, Tân Hưng, Cửu Đức; đều là đất thần thuộc của HùngVương; còn bộ gọi là Văn Lang là nơi vua đóng đô. Đặt tướng văn gọi là Lạc Hầu, tướng võ gọi là LạcTướng (chữ Lạc Tướng, sau chép sai là Hùng Tướng). Con trai vua gọi là Quan Lang, con gái vua gọi là Mỵ Nương. Quan coi việc gọi là Bồ Chính, đời đời cha truyền con nối, gọi là phụ đạo. Vua các đời đều gọi là Hùng Vương”.

Đây là bản khắc gỗ cổ nhất được tìm thấy cho tới thời điểm hiện nay khắc về “thời đại Hùng Vương”, là món quà vô giá mà tiền nhân để lại trong kho tài liệu lưu trữ quốc gia của dân tộc. Nhận thấy đây là tài liệu gốc vô cùng quý giá, Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước – Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV đã thiết kế phiên bản mộc bản  khắc về “thời đại Hùng Vương” để Trao tặng cho Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ thể hiện tấm lòng thành kính của những người làm công tác Văn thư, lưu trữ hướng về cội nguồn Tổ quốc. Tài liệu quý giá này sẽ được tỉnh Phú Thọ tổ chức trưng bày tại Đền Hùng, giúp cho công chúng khắp nơi trên mọi miền đất nước khi về với đất Tổ đặc biệt là vào ngày giỗ tổ Hùng Vương sẽ được tham quan và chiêm ngưỡng giá trị di sản. Đồng thời góp phần giáo dục truyền thống “uống nước nhớ nguồn” hướng về tổ tiên, hướng về cội nguồn dân tộc; cổ vũ và phát huy tinh thần Văn Lang, truyền thống các Vua Hùng; là động lực tinh thần góp phần tạo nên sức mạnh đại đoàn kết toàn dân cùng vượt qua mọi khó khăn, gian lao, khắc nghiệt của thiên tai, địch họa,…, và qua đó càng củng cố niềm tin cho cộng đồng để cùng nhau hướng tới tương lai, bảo vệ và xây dựng đất nước Việt Nam ngày càng “đàng hoàng hơn, to đẹp hơn”, mãi mãi xứng đáng là con Lạc cháu Hồng, xứng đáng lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu: Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”./.

TÀI LIỆU TAM KHẢO

Hồ sơ H31/1, Mộc bản Triều Nguyễn, Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV;

Hồ sơ H31/2, Mộc bản Triều Nguyễn, Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV;

Bùi Thị Mai (Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV_

Ngày đăng 15.09.2016

TẠP CHÍ XƯA VÀ NAY

Tòa soạn:

Tel/Fax:04.38256588

Email:tapchixuavanay@yahoo.com

 

VP đại diện phía Nam: 181 Đề Thám, Q. I, TP.Hồ Chí Minh

Tel:08.38385117

Fax:08.38385126

Email: xuanay@hcm.fpt.vn

 

Chủ nhiệm: Phạm Mai Hùng

Tổng biên tập: Dương Trung Quốc

P.TBT: Đào Hùng, Nguyễn Hạnh

Đơn vị tài trợ